بنده [ اگر در بدايت راه است ] ، يا به حال بنده [ در سلوك ، اگر در ميانهء راه است ] ، و يا به وقت بنده [ اگر در نهايت راه است و به مقام قرب بار يافته است ] با فعل بنده و قصد او ، موافق و سازگار افتد . پس [ هنگامى كه رضاى حق به عمل يا حال يا وقت بنده ، با فعل و قصد او سازگار و موافق افتاد ، ] بنده [ از حق‌تعالى ] راضى ، و [ او نيز ] مورد رضايت [ حق‌تعالى ] مىباشد ، و احوال او صادق و نيات او مستقيم خواهد بود . [ اين‌همه در صورتى است كه بنده در مقام ابرار باشد ؛ ] و اما اگر [ به مقام مقربان بار يافته و ] لباس عاريت بر تن كرده باشد ، [ يعنى بداند كه هستى او لباسى عاريتى است كه حق‌تعالى بر او پوشانده است ] در اين صورت ، نيكوترين اعمال او گناه خواهد بود ؛ [ چنان‌كه گفته‌اند : « حسنات الابرار سيئات المقربين » نيكىهاى ابرار ، بديهاى مقربان است . ] و صادق‌ترين احوال او [ در مقام ابرار ] دروغ [ در مقام مقربان ] خواهد بود ؛ و صاف‌ترين و خالص‌ترين قصدها و نيتهاى او [ در مقام سلوك ] ، قعود و بازنشستن [ در مقام وصول ] خواهد بود . [ زيرا كسى كه قصد سلوك به سوى حق تعالى را دارد ، هرگاه حق‌تعالى را مشاهده كند ، مىبيند كه اللّه تعالى از رگ گردن به او نزديك‌تر « 1 » است ، بلكه مىبينيد او عين قاصد است ؛ و در نتيجه از قصد خود بازمىنشيند . ] باب ششم : ايثار قال اللّه عزّ و جلّ : « وَ يُؤْثِرُونَ عَلى أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ . » الإيثار تخصيص و اختيار . و الأثرة تحسن طوعا ، و تصحّ كرها . خداوند عزّ و جلّ مىفرمايد : « و آنها را بر خود مقدم مىدارند ، هرچند خودشان بسيار نيازمند باشند . » « 2 » ايثار ، اختصاص و اختيار است . [ يعنى كسى كه ايثار مىكند ، ديگرى را بر خود

--> ( 1 ) - اقتباس از آيهء 16 از سورهء ق : « نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ » ما از رگ گردن به او نزديك‌تريم . ( 2 ) - 59 / 9 .